Thịt nhân tạo, có nên ăn ?

Hình dáng của nó hệt thịt bò. Hương vị giống thịt bò nốt. Xuất xứ cũng từ con bò mà ra. Nhưng đó là miếng thịt bò đầu tiên trong lịch sử ra đời trong phòng thí nghiệm. Liệu nó có an toàn?

Thoải mái chén thịt rừng

Từ cách đây 8 thập niên, chính trị gia của nước Anh, Winston Churchill đã vẽ ra viễn cảnh “có ngày chúng ta sẽ thoát khỏi chuyện ngớ ngẩn khi nuôi cả một con gà chỉ để ăn ức hoặc cánh, thay vào đó chỉ nuôi từng bộ phận riêng rẽ trong môi trường thích hợp”. Thế giới này đang tiến gần tới viễn cảnh kể trên với việc bánh thịt bò bằm sản xuất trong phòng thí nghiệm đầu tiên đã ra mắt công chúng tại London (Anh).

Đó là “con đẻ” của nhà khoa học đến từ Đại học Maastricht (Hà Lan) - Mark Post. Ông đã làm sinh thiết để lấy một số tế bào gốc từ con bò, sau đó đem nuôi cấy trong phòng thí nghiệm để nhân lên hàng tỉ tỉ lần. Tính tới thời điểm này, các nhà khoa học chỉ mới có thể làm những miếng thịt nhỏ xíu, sau đó đem trộn chung với nhau để làm bánh thịt bò bằm (thường được kẹp giữa bánh mì burger). Một tảng thịt to - chẳng hạn beefsteak sẽ đòi hỏi hệ thống tuần hoàn nhân tạo quy mô để cung cấp chất dinh dưỡng và ô xy cho tế bào phát triển. Đó sẽ những bước thử nghiệm tiếp theo.

Dự kiến ngay trong vòng 1 thập niên tới, thịt nhân tạo sẽ được bày bán ở các cửa hàng thực phẩm, siêu thị. Lúc đó sẽ không chỉ có thịt bò. Như trong dự án của Giáo sư Post, đầu tiên thịt chuột được tạo ra trong phòng thí nghiệm, sau đó đến thịt heo rồi mới tới lượt thịt bò. Nhà khoa học này cho rằng cấy thịt gà và cá còn dễ hơn. Thậm chí trong tương lai, thịt hổ, thịt nai cùng tất cả các loại động vật quý hiếm khác cũng sẽ xuất hiện nhan nhản nếu thị trường có nhu cầu. 

Ngon như... tế bào gốc

Ảnh: Shutterstock

Tại cuộc họp báo khiến cả thế giới đổ dồn mắt về, bánh thịt bò bằm nổi tiếng đã được nấu trước mặt các nhà báo và các nhà khoa học. Với một ít bơ và dầu hướng dương, mùi thơm tỏa ra khắp căn phòng khiến cho nhiều người có mặt phải chịu cảnh bụng sôi dạ réo. Đó là mùi thịt bò, không thể lẫn vào đâu được!

Chỉ có 2 người được nếm: 2 nhà phê bình ẩm thực tên tuổi. Không ai phun nó ra ngoài hoặc mắc nghẹn ở cổ! Hình thức và hương vị về cơ bản đều rất giống thịt bò bình thường là điều mà họ cùng nhận định, tuy nhiên, miếng thịt bò có nguồn gốc từ tế bào gốc cứng hơn và khô hơn. Ấy là vì trong thành phần của nó không hề có mỡ. Giáo sư Post cho hay ông vẫn đang nghiên cứu về cách thêm mỡ vào sản phẩm của mình và quy trình này có thể bắt đầu ngay từ tháng tới.

3 miếng thịt giá gần triệu “đô” Miếng bánh thịt bò bằm nặng 142 g tại cuộc họp báo ở London được công bố có giá hơn 330.000 USD. Thật ra, toàn bộ quy trình nghiên cứu thịt nhân tạo mang đơn giá đến 700.000 euro (935.000 USD) và người móc hầu bao chính là Sergey Brin, nhà đồng sáng lập Google. 2 bánh thịt bò tương tự đã được nấu trước đó cho một số cá nhân không được nêu tên trước khi công bố khoanh thịt thứ 3. Tìm một nguồn thay thế cho chăn nuôi gia súc là mục đích mà tỉ phú Brin nhắm tới. “Có người nói rằng đây là chuyện khoa học viễn tưởng. Tôi thực sự nghĩ rằng nó rất thú vị. Nếu những gì chúng đang làm không được người khác xem là chuyện khoa học viễn tưởng thì có lẽ nó sẽ không đủ khả năng thay đổi thế giới”, Brin nói. Được biết ông cũng là nhà tài trợ cho những dự án nhuốm màu khoa học viễn tưởng như khai thác mỏ ngoài không gian, xe không người lái, du hành vũ trụ tư nhân...

Giả sử ngay lúc này, bạn may mắn được mời cắn một miếng thịt nhân tạo, bạn có sẵn sàng há miệng? Hẳn sẽ có không ít người lắc đầu quầy quậy. Bỏ qua vấn đề hương vị, khái niệm ăn một miếng thịt chui ra từ phòng thí nghiệm khiến lắm người thấy nhờn nhợn ở cổ họng. 

Ngoài chuyện khái niệm này còn quá lạ lẫm, sự an toàn là vấn đề quan tâm hàng đầu khác. Sẽ còn mất rất nhiều nghiên cứu, thời gian, tiền bạc để chứng minh điều này. Tuy nhiên, trước mắt, giáo sư Post khẳng định: “Nó an toàn như thịt bò bình thường vì đó chính là thịt bò”.

Một nhà khoa học khác là tiến sĩ Sandra Stringer, chuyên gia vi trùng học tại Viện nghiên cứu thực phẩm (Anh) có cùng quan điểm: “Chúng ta không thấy có bất kỳ lý do gì mà sản phẩm này lại có thể kém an toàn hơn thịt truyền thống. Trái lại, nó được sản xuất trong môi trường vô trùng, vì thế còn ít có nguy cơ nhiễm bẩn hơn”. 

Nhân đạo nhờ thịt nhân tạo

Theo ước tính từ Tổ chức Nông lương LHQ (FAO), lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính do gia súc, gia cầm thải ra còn lớn hơn cả lượng khí thải từ tất cả các phương tiện giao thông trên hành tinh này cộng lại. Ở những nước có ngành chăn nuôi quy mô lớn, khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ ngành này chiếm đến 1/2 lượng khí thải của cả quốc gia.

Ngoài ra, chúng ta đang sử dụng rất nhiều đất đai, năng lượng, nước để sản xuất thịt. Dân số thế giới ngày càng tăng, nhu cầu ăn thịt của từng cá nhân cũng tăng rất nhanh, rõ ràng thiếu hụt thực phẩm là chuyện dễ hiểu và nếu không có bước đột phá nào, vấn đề sẽ cực kỳ nghiêm trọng trong tương lai. Thịt nhân tạo dường như là giải pháp cho tất cả những vấn đề này. Một cuộc nghiên cứu độc lập cho thấy, sản xuất thịt trong phòng thí nghiệm sử dụng ít hơn đến 45% năng lượng so với chăn nuôi truyền thống, cùng lúc sản sinh ít khí thải gây hiệu ứng nhà kính hơn đến 96% và tiết kiệm được 99% lượng đất đai.

Ngoài ra, thịt nhân tạo còn được các nhà hoạt động vì quyền lợi của động vật tán thưởng nhiệt liệt vì nếu nó là giải pháp thay thế thịt truyền thống trong tương lai, thế giới này sẽ bớt bạo lực hơn. Những chiếc xe chật chội nhét đầy gia súc, những lò sát sinh kinh hãi sẽ là thứ không còn tồn tại nữa.

Đến lúc đó, rất có thể thịt trở thành món ăn thường xuyên của cả những người ăn chay kiêng sát sinh. Người mê thịt sẽ được thỏa mãn với một lương tâm thanh thản hơn!

Kiều Oanh